سازمان جهاني بهداشت شعار سال 2010 ميلادي را «شهرنشيني و سلامت» urbanization and health
شهرنشيني و سلامت كه در آن موضوعاتي مانند عوامل اجتماعي مرتبط با سلامت، سلامت محيط، سلامت جادهاي، شيوههاي زندگي سالم، امنيت و سلامت غذا مورد تاكيد قرار ميگيرد.
براي اولين بار در تاريخ بشر، بيش از نيمي از جمعيتهاي دنيا در شهرها زندگي ميكنند كه بيش از يك سوم آنها زاغه نشين ميباشند كه به خدمات اساسي و كافي دسترسي ندارند كه اين ميزان همچنان به رشد خود ادامه ميدهد. برآورد ميشود كه تا سال 2030، دوسوم از جمعيت دنيا، در مناطق شهري زندگي ميكنند. با توجه به اينكه شهرنشيني يك روند غيرقابل اجتناب بوده و بخشي از سير تكامل زندگي ميباشد، اين امر باعث تحقق واقعيتهايي در عرصه سلامت ميگردد. رشد برنامه ريزي نشده در شهرها ميتواند باعث خطرات فزاينده در زمينه كيفيت زندگي، پوشش ضعيف در زمينه ارائه خدمات بهداشتي، مسكنهاي نامناسب، آب آشاميدني ناسالم، بهداشت ضعيف، آسيبپذيري در زمان بحرانها و در نتيجه باعث شيوع بيشتر بيماري، جراحات و مرگ و مير ميشود. با آگاهي و شناخت از اين واقعيت، سازمان جهاني بهداشت در صدد رهبري و هدايت يكي از بزرگترين چالشهاي بهداشتي جهان در قرن حاضر ميباشد.
«پيام كليدي روز جهاني بهداشت در سال 2010 در اولويت قرار دادن سلامت در سياستگذاريهاي شهري ميباشد».
شهرنشيني باعث چالشهاي بهداشتي زياد ميگردد كه ميتواند بطور مستقيم يا غيرمستقيم روي سلامت و زندگي شهروندان تأثير داشته باشد.هدف برنامههاي روز جهاني بهداشت در سال 2010: ارتقاء آگاهي و فهم عمومي در زمينه اثرات سلامت محلي و جهاني در سياستگذاري شهري
از آنجايي كه شعار سال روز جهاني بهداشت در سال 2010 ميلادي معطوف به توسعه شهري و سلامت و پيام كليدي آن در اولويت قراردادن سلامت در سياستگذاريهاي شهري است، سازمان جهاني بهداشت از تمام كشورهاي دنيا دعوت كرده است كه در يك حركت جهاني با عنوان «هزارشهر، هزار زندگي» مشاركت داشته باشند و براين اساس طي تفاهمنامهاي كه بين وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و سازمان جهاني بهداشت به امضاء رسيده است، تاكنون 40 شهر كشورمان با امضاي اين تفاهمنامه به «شبكه هزارشهر، هزار زندگي» پيوستهاند
عنوان شعار سال: «شهرنشینی و سلامت»
· چهارشنبه 18 فروردین 89: «جامعۀ سالم؛ مدارس مروج سلامت»
· پنجشـنبه 19 فروردین 89: «جامعۀ ایمن - رانندگی ایمن»
· جمــــعه 20 فروردین 89: «شهر سالم؛ ورزش، نشاط و رفتارهای سالم»
· شــــنبه 21 فروردین 89: «جامعۀ سالم؛ تغذیۀ سالم و امنیت غذایی»
· یکشـنبه 22 فروردین 89: «شهر سالم؛ همکاری بینبخشی و همبستگی اجتماعی»
· دوشـنـبه 23 فروردین 89: «شهر سالم؛ هوای سالم و عاری از دخانیات»
· سهشنـبه 24 فروردین 89: «جامعۀ سالم؛ بسیج پیشگیری از اعتیاد»
فعاليتهاي پيشنهادي براي مشاركت در ابتكار جهاني «هزارشهر، هزار زندگي
راهپيمايي خانوادگي:
راهپيمايي خانوادگي ميتواند قبل و بعد از نماز جمعه انجام گيرد و براي مثال، از مردم خواسته شود كه با پاي پياده به محل برگزاري نماز جمعه بيايند. اين فعاليت ميتواند براساس اولويتها و بافتهاي هر شهر انجام گيرد. وليكن يك فعاليت مشترك در تمام شهرها، بستن يك يا چند خيابان شهر وانجام فعاليتهاي فكري و جسمي و راهپيمايي به مسافت 10كيلومتر و غيره باشد.
انجام رفتارهاي مناسب زندگي:
شهروندان زود بخوابند و زود از خواب بيدار شوند. خانوادهها تشويق ميشوند يكسري ورزشهاي جسمي را در پاركها انجام دهند و سپس يك صبحانه سالم با چربي كم و ويتامينهاي زياد، ميوهها و سبزيجات صرف كنند.
روزهاي بدون دخانيات:
ارتقاء آگاهي در زمينه خطرات ناشي از سيگار كشيدن توسط افراد تحصيل كرده جامعه، گروههاي جوانان و زنان، رسانههاي محلي و مدارس و غيره
روز كاشتن درخت و گل و حفاظت از محيط:
به منظور كمك به بهبود محيط سالم، هر خانواده در شهرهاي دوستدار سلامت يك درخت يا گل ميكارد. همچنين، خانوادهها و افراد تشويق ميشوند جلو خانهها، مغازهها و محل زندگي را تميز نمايند و در برنامه نظافت شهر شركت كنند.
روزهاي تغذيه سالم:
خانوادهها به خوردن غذاي سالم و ميوهها تشويق ميشوند و از خوردن چربيها، گوشت قرمز و غذاي ناسالم اجتناب نمايند. اين اقدام ميتواند نقطه شروع براي تشويق افراد به داشتن عادتهاي غذايي سالم و دوري از بيماريهاي قلبي و عروقي، ديابت و بيماريهاي غيرواگير ديگر عادتهاي غذايي ناسالم باشد.
اختصاص يك روز براي ديد و بازديد
همبستگي اجتماعي از طريق ديدار از همسايگان، يتيمخانهها، بيماران در بيمارستانها و افراد فقير بمنظور كمك و دستگيري، ارتقاء داده خواهد شد. همچنين كمك به يكديگر براي حل مشكلات خانوادهها ميتواند باعث همبستگي اجتماعي گردد.
روزهاي رانندگي سالم بيخطر:
در اين روزها از رانندگان خواسته ميشود از بوق ماشين استفاده نكرده، در عبور و مرور به حق ديگران احترام بگذارند و با رعايت اصول و قوانين رانندگي به اداره پليس كمك كنند.
مراسم ارتقاي سلامت در مدارس:
برنامه ويژه ارتقاي سلامت بايد در مدارس اجراء شود. اين برنامهها ميتواند انجام ورزشهاي جسمي، تغذيه سالم و عدم استفاده از فستفودها و رعايت نظافت باشد. در طي اين هفته بايد مسابقات نقاشي، مقالهنويسي و كارهاي هنري كه ميتواند سلامت را در شهرهاي دوستدار سلامت بهبود بخشد، برگزار شود.
انجام غربالگري جسمي رايگان:
ارائه خدمات در زمينه آزمايشات غربالگري براي مردان و زنان بالاي چهل سال ميباشند. آزمايشات غربالگري عبارت است از: اندازهگيري فشار خون، وزن، قد و آزمايشات جسمي ميباشد، همچنين در صورت نياز آزمايشات قند خون و كلسترول انجام ميگيرد.
سازماندهي مراسم همانديشي شهرداران و افراد جامعه:
براي تمام شهروندان فرصتي بوجود ميآيد كه در مورد موضوعات اولويتدار بهداشتي به بحث و گفتگو پرداخته و به تبادل اطلاعات در زمينههاي بهداشتي پرداخته و در زمينه برنامهريزيهاي شهري و در فرايند انجام اقدامات جمعي براي از بين بردن مشكلات اجتماعي – اقتصادي و بهداشتي به مسئولين كمك نمايند. اين مراسم همانديشي ميتواند در سالنهاي بزرگ شهر، پاركها يا هر مكاني كه مسئولين تصميم ميگيرند، برگزار گردد. اين مراسم همانديشي بايد بعنوان نقطه شروع براي گرد هم آوردن شهرداران و افراد جامعه براي سنجش نيازها و برنامهريزي ميان مدت براي توسعه شهرها در نظر گرفته شود.