توصيه هايي پيشگيرانه جهت كاهش سو ءمصرف مواد مخدر
توصيه هايي پيشگيرانه جهت كاهش سو ءمصرف مواد مخدر
سوء مصرف مواد به عنوان یکی از مشکلات بهداشتی ، درمانی و اجتماعی قرن حاضر شناخته شده است . اعتیاد نه تنها منجر به آسیبهای شدید و عمیق جسمی و روانی در فرد معتاد می شود ، بلکه آسیبهای اجتماعی مانند افزایش طلاق ، بزهکاری و بیکاری را نیز به دنبال دارد .
شیوه های پیشگیری از سوء مصرف مواد :
1- آگاه کردن جامعه از خطرات و مضرات مصرف مواد مخدر
2- افزایش مهارتهای زندگی مانند اموزش مهارتهای حل مشکل ، مقابله با مشکل و مقاومت در برابر فشار گروه
3- تقویت فعالیتهای جایگزین مثل فعالیتهای فرهنگی ، هنری و ورزشی
4- ارتقای فرهنگی
بیشترین تاثیر مخرب اعتیاد بر نهاد خانواده وارد می آید ، همانطوری که موثر ترین عامل پیشگیری از اعتیاد نیز نهاد خانواده است.در این خصوص جهت پیشگیری ، توصیه هایی به والدین می گردد .
توصیه های پیشگیرانه به والدین :
1- درباره مواد اعتیادآور ( علل و عوامل موثر در مصرف مواد ، خطرات ، عوارض و علایم آن ) اطلاعات کافی کسب کنید .
2- مهارت های تربیتی خود را افزایش دهید .
3- الگوی مناسبی برای فرزندان خود باشید و هرگز بر خلاف گفته خود عمل نکنید .
4- فضایی ایجاد کنید که فرزندتان در ان احساس آرامش کند .
5- به صحبت های فرزندانتان خوب گوش کنید با لبخند ، تکان دادن سر و استفاده از جملات مثبت نظیر ( چقدر جالب ) ( من این را نمی دانستم ) و ... انها را به گفتن بیشتر تشویق کنید .
6- شرایطی ایجاد کنید که آنها شما را محرم اسرار خود بدانند
7- از فرزندتان انتظار نداشته باشید آرزوهای برآورده نشده شمار ا تحقق بخشد .
8- از قبل ، خود را برای پاسخگوئی به سئوالات کنجکاوانه فرزندانتان اماده کنید .
- ممکن است روزی از شما بپرسند که آیا تا کنون مواد مصرف کرده اید ؟ این فرصت خوبی است که علت عدم مصرف خود را به زبان سالهای جوانی به انها منتقل کنید یا اگر کنار گذاشتن ان را به ایشان بگوئید و اینکه حالا چرا می خواهید ایشان اشتباه شما را تکرار نکنند به یاد داشته باشید که نباید مسایل را بیش از اندازه تشریح کنید مبادا کنجکاوی انها برانگیخته شود .
9- با تقویت قدرت اعتماد به نفس ، تصمیم گیری و از بین بردن افسردگی و کم روئی فرزندان ، انها را در برابر شرایط آسیب زا مقاوم سازید .
10- را ه مقاومت و پایداری در برابر فشار همسالان را در خصوص مصرف مواد مخدر به فرزندنتان بیاموزید تا از نه گفتن به آن نهراسید .
11- موانع را بردارید به فرزندانتان انگیزه بدهید و از انها حمایت کنید .
12- وقت بیشتری را با فرزندانتان صرف کنید با انان به رستوران ، پارک ، کوه ، سینما و .. بروید به اتفاق آنان به موسیقی گوش دهید و از همه مهمتر به انان ابراز عشق کنید و بگوئید که دوستشان دارید .
13- سعی کنید حتی اهنگ صدایتان ملایم و دوستانه باشد .
14- مواضع خود را برابر سیگار ، مواد مخدر و الکل مشخص کرده ، صریحاً ان را زبان بیاور .
15- عقاید خود را به زور به آنها تحميل نكنيد..
16- نظم و قانون مناسب و سازنده مشخصی در خانواده برقرار سازد و برای سرپیچی از ان تنبيهات مناسبي در نظر بگیرید و قاطعانه ان را به مرحله اجرا درآورید .
17- سعی کنید در ساعات غذا خوردن همه اعضای خانواده را دور هم جمع کنید .
18- فرزندان خود را قبل از رسیدن به سنین بحرانی نسبت به مضرات و عواقب ویرانگر مصرف مواد مخدر اگاه سازید .
19- آنان را بیش از اندازه و به طور اعراق آمیز نترسانید .
20- از چگونگي دوستيابي و معاشرت فرزندان خود با دیگران آگاه باشید و با والدین دوستانشان ارتباط برقرار کنید در صورتی که به منزل دوستانشان رفتند حتماً از حضور والدین ایشان در منزل مطمئن شویدو به حضور سایر اعضای خانواده اکتفا نکنید .
21- به نحوه خرج کردن پول توسط فرزندانتان اهمیت بدهید .
22- برای اوقات فراغت انان برنامه ریزی کنید همواره آنان را به مطالعه ، ورزش و تفریحات سالم ترغیب کنید و زمینه این امور را برایشان فراهم کنید .
23- زمان مناسبی را به گفتگو اختصاص دهید ، چرا که فرزند شما ارزش نصایحتان را با ارزش زمانی که به ان اختصاص داده اید می سنجد .
24- راهنمایی های خود را از طریق مربیان و دبیرانشان به انها منتقل کنید . جوانان باورها و ارزش های خود را دارند طبیعتاً اگر والدین بهترین نصایح را هم بگويند ممکن است آنها را نپذیرند . شنیدن نصایح شما از زبان مربیان و دبیرانشان تاثیر بیشتری بر آنها می گذارد .
25- بین فرزندانتان تبعیض قایل نشوید .
26- تفکر انتقادی را که از ویژگی های دوران بلوغ و نوجوانی است ، در فرزندان خود سرکوب نکنید .
27- انان را به رعایت اصول مذهبی و انجام فرایض دینی تشویق کنید .
28- در انجام فعالیت های منطقی به فرزندان خود استقلال و آزادی بدهید .
29- در رفتارهای خود بیشتر دقت کنید ممکن است با تمسخر یک معتاد و یا صحبت کردن با لحن افراد معتاد پیامی نادرست به فرزندتان منتقل کنید .
30- اگر می خواهید مانع پویایی و رشد جسم و روان فرزندانتان نشوید ، از انتقاد غیر سازنده ، تمسخر و شرمنده کردن آن بخصوص در مقابل دیگران جداً بپرهیزید .
31- فرزندانتان را به خاطر رفتارهای مثبت آنان تشویق کنید .
32- در موقعیت های بحرانی ، فشار ها و تنش های روحی ، راهنما و همراه فرزندان خود باشید .
33- هر گز فضای خانه را متشنج نکنید و از مشاجره و بحث های بیهوده بپرهیزید .
34- مسئولیت و تکلیفی به فرزندان خود بدهید که با توان انان متناسب باشد .
35- در روابط خود با فرزندانتان همواره صادق و مهربان باشید .
36- از تنها گذاشتن فرزندان خود در منزل ، به ویژه هنگامی که به مسافرت یا میهمانی می روید جداً خودداری کنید .
37- به حس ششم خود توجه کنید . هر گاه در دورن خود احساس کردید که مشکل خاصی وجود دارد حتماً آنرا جدی بگیرید
38- در صورت شک و تردید ، وسایل شخصی و لباسهای فرزندانتان را مخفیانه بازرسی کنید .
39- ترحم به معتادین محله تان را خیانت به فرزندانتان خود بدانید .
40- همواره در نظر داشته باشید که خانواده ها در زمینه پیشگیری از اعتیاد نقش بسیار موثر تری در مقایسه با نیروی انتظامی و سایر سازمان های مسئول بر عهده دارند .
41- رعایت بسیاری از نکات مذکور منحصر به والدین نیست ، بلکه سایر اعضای خانواده به ویژه برادران و خواهران بزرگتر را نیز در بر میگيرد و چه بسا تاثیر پذیری جوانان و نوجوانان از انها در بسیاری از موارد بیش از پدر و مادر باشد .
نتیجه : مهمترین علت گرایش اشخاص به مواد مخدر ، فرار از واقعیت هاست ، این اشخاص هم مانند بقیه مردم در زندگی خود با موانع و مشکلاتی روبرو هستند ، اما چون حاضر نیستند مجدانه در برابر موانع بایستند و مشکلات را از پیش پای خود بردارند ، به وسایل مصنوعی نظیر مواد مخدر پناه می برند تا بتوانند به طور موقت ، گرفتاریها و دردهای خود را به دست فراموشی بسپارند ، البته خود این اشخاص هم به خوبی می دانند که مواد مخدر علاج واقعی هیچ یک از مشکلات اجتماعی و روحی و به منظور تسکین دردها و رنجهای خود به این دنیای خیالی پناه می برند اما در واقع اعتیاد خود یکی از بزرگترین فشارهای روانی است ، زیرا فرد معتاد ناچار است تحقیر و توهین دیگران ، خفت و خواری ، بی اعتمادی دیگران ، ترس از لو رفتن و سایر فشار های روانی را نیز بپذیرد و تحمل کند .
کسانی که امروزه معتاد نامیده می شوند ،کسانی هستند که زمانی خود قدم اول در راه اعتیاد برداشته و سپس آن را ادامه داده اند . کسانی که قدم اول را بر نداشته باشند هرگز به راههای انحرافی کشیده نمی شوند .
تهيه و تنظيم : گلنوش خزايي –كارشناس مسئول آموزش مركز بهداشت شهرستان چالوس